Khám phá các giai đoạn phát triển của trẻ từ 0 - 1 tuổi

Nhìn thấy con yêu khỏe mạnh và lớn khôn từng ngày là niềm hạnh phúc của bậc làm cha mẹ. Vậy cha mẹ có thắc mắc các giai đoạn phát triển của trẻ trong năm đầu tiên diễn ra như thế nào không? Mời cha mẹ cùng khám phá sự phát triển của trẻ từ 0 - 1 tuổi trong bài viết sau nhé.

1. Tìm hiểu các giai đoạn phát triển của trẻ trong năm đầu tiên
Kể từ khi chào đời đến khi được 12 tháng (1 tuổi), trẻ sẽ trải qua giai đoạn phát triển nhanh đáng kinh ngạc. Cụ thể:
1.1 Sự phát triển của trẻ 1 - 3 tháng tuổi
Đây là giai đoạn mà não và cơ thể của trẻ đang tập làm quen với thế giới bên ngoài bụng mẹ. Trong giai đoạn này, bé có thể làm các hành động như:
- Trong giai đoạn này, bé sẽ tập mỉm cười. Ban đầu trẻ sẽ chỉ mỉm cười với bản thân bé. Tuy nhiên, bé sẽ dần mỉm cười để đáp lại cha mẹ và thậm chí cố gắng chọc để cha mẹ cười với con.
- Cố gắng nâng đầu và ngực khi nằm sấp.
- Đưa ánh mặt theo dõi chuyển động của các sự vật xung quanh.
- Đưa tay lên miệng.
- Nắm chặt đồ vật trong tay.
- Cố gắng với tay đến những vật trong tầm mắt.
1.2 Sự phát triển của trẻ 4 - 6 tháng tuổi
4 - 6 tháng tuổi là giai đoạn bé tiếp cận và khám phá thế giới xung quanh bằng đôi bàn tay bé xíu của con. Bên cạnh mỉm cười thường xuyên, cha mẹ còn có thể thấy bé làm những hành động như:
- Có thể lẫy, thay đổi tư thế giữa nằm ngửa và nằm sấp.
- Cố gắng bập bẹ và phát ra âm thanh.
- Vươn tay nắm lấy bất kỳ đồ vật nào ở gần.
- Nếu bé kiểm soát đầu tốt, con có thể ngồi dậy khi được cha mẹ hỗ trợ.

1.3 Sự phát triển của trẻ 7 - 9 tháng tuổi
Cha mẹ có thể dễ dàng nhận thấy bé ở giai đoạn 7 - 9 tháng tuổi năng động hơn các giai đoạn phát triển của trẻ trước đó. Sau khi đã lẫy thành công ở giai đoạn 4 - 6 tháng thì ở giai đoạn này, bé sẽ cố gắng tiến về phía trước hoặc lùi lại. Cùng với đó là nhiều hoạt động thú vị khác, cụ thể:
- Bé bắt đầu học cách trườn (bò).
- Bé ngồi độc lập mà không cần hỗ trợ.
- Phản ứng với những từ quen thuộc, chẳng hạn bé có thể quay đầu lại khi cha mẹ gọi tên con.
- Vỗ tay và thích chơi ú òa.
- Học cách đứng dậy.
1.4 Sự phát triển của trẻ 10 - 12 tháng tuổi
Ở giai đoạn 10 - 12 tháng tuổi, con sẽ có sự phát triển vượt bậc. Trong giai đoạn này, con sẽ học và thành thạo nhiều kỹ năng như:
- Con có thể bắt đầu tự ăn.
- Bám vào đồ vật (bàn, ghế, cầu thang,...) để di chuyển quanh nhà.
- Bé nói được 2 - 3 từ đơn. Ngoài ra con cũng biết cách gọi “mama” hay “dada” để thu hút sự chú ý của cha mẹ.
- Biết chỉ vào đồ vật mà bé đang chú ý.
- Bắt chước các hành động của người lớn, chẳng hạn như giả vờ gọi điện thoại.
>> Xem thêm: Khủng hoảng tuổi lên 1: Định nghĩa, nguyên nhân và giải pháp

2. Các mốc phát triển của trẻ theo từng tháng
Bên cạnh tổng quan về các giai đoạn phát triển của trẻ, nhiều cha mẹ còn thắc mắc ở mỗi tháng con sẽ có sự thay đổi như thế nào. Để giải đáp băn khoăn trên, cha mẹ có thể tham khảo bảng tóm tắt sự phát triển của trẻ sau đây.
Tháng | Vận động | Nhận thức và ngôn ngữ |
1 tháng tuổi | - Có thể di chuyển đầu từ bên này sang bên kia khi nằm sấp. - Nhìn chằm chằm vào bàn tay và ngón tay. | - Ở giai đoạn này, bé chỉ mới có thể đưa mắt theo dõi các chuyển động trong phạm vi gần nên chưa biết cách tương tác với mọi người. |
2 tháng tuổi | - Giữ đầu và cổ thẳng khi nằm sấp trong khoảng thời gian ngắn. - Mở và nắm chặt bàn tay. | - Mỉm cười để đáp lại cha mẹ hoặc người chăm sóc bé. |
3 tháng tuổi | - Vươn tay tới và nắm lấy các đồ vật. | - Bắt chước các hành động của cha mẹ. |
4 tháng tuổi | - Đẩy người lên bằng tay khi nằm sấp. - Cố gắng nhặt hoặc lấy đồ vật. | - Bé đã có thể cười lớn thành tiếng. - Bé thích chơi và có thể khóc khi dừng chơi |
5 tháng tuổi | - Bắt đầu lăn (lẫy, lật) theo nhiều hướng khác nhau. - Học cách chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia. | - Vươn tay về phía mẹ hoặc cha. - Khóc nếu không nhìn thấy cha mẹ. |
- Lăn qua cả 2 hướng - Sử dụng tay để “cào” các vật nhỏ. | - Tập bi bô một mình. - Nhận ra những khuôn mặt quen thuộc (cha mẹ, ông bà, anh chị…) | |
- Cố gắng sử dụng các ngón tay của con. | - Bi bô nhiều hơn. - Phản ứng với biểu hiện cảm xúc của người khác. | |
- Ngồi độc lập mà không cần hỗ trợ. - Bắt đầu vỗ tay. | - Phản ứng với những từ quen thuộc, chẳng hạn quay đầu lại nhìn khi cha mẹ gọi tên con. - Thích chơi các trò tương tác như ú òa. | |
- Có thể cố gắng trèo/bò lên cầu thang | - Lo lắng khi gặp người lạ. | |
- Xếp chồng và phân loại đồ chơi. - Vẫy tay để “tạm biệt” hoặc “chào”. | - Hiểu nguyên nhân và kết quả, chẳng hạn khi con khóc thì cha mẹ sẽ đến vỗ về. | |
- Bám vào đồ vật và di chuyển quanh nhà. | - Bi bô gọi cha mẹ rõ hơn. - Sử dụng các trò chơi trong giờ ăn (thả thìa, đẩy thức ăn ra, ngậm miệng không chịu ăn,...) để kiểm tra phản ứng của cha mẹ. - Thể hiện sở thích về thức ăn, như con thích hoặc không ít món ăn nào. | |
- Đứng mà không cần trợ giúp. - Có thể thực hiện những bước đi đầu tiên. | - Trung bình 2-3 từ (thường là gọi cha mẹ). - Chơi các trò bắt chước như giả vờ sử dụng điện thoại. |

3. Những lưu ý khi chăm sóc bé từ 0 đến 1 tuổi
Ngoài nắm rõ các giai đoạn phát triển của trẻ, cha mẹ còn cần chú ý cách chăm sóc để con phát triển ổn định và đạt được các cột mốc quan trọng đầu đời:
3.1 Hạn chế thời gian sử dụng các thiết bị điện tử
Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo rằng trẻ dưới 18 tháng tuổi nên hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử để tránh ảnh hưởng thị lực và sự phát triển của con nói chung.
3.2 Cùng trẻ đọc sách và nghe nhạc
Những hoạt động này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và não bộ hiệu quả. Ngoài ra, điều này còn giúp tăng sự gắn kết giữa cha mẹ và con.
3.3 Tuân thủ lịch tiêm phòng của con
Vắc-xin (tiêm chủng) rất quan trọng để bảo vệ con trước các bệnh nghiêm trọng. Vì thế, cha mẹ nên cho con đi tiêm chủng đầy đủ theo khuyến nghị của Bộ Y tế.
3.4 Đảm bảo bé ngủ đủ giấc
Mỗi ngày trẻ cần ngủ khoảng 12–16 giờ (bao gồm cả giấc ngủ trưa). Trong khi đó, giấc ngủ rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Vì vậy cha mẹ cần đảm bảo trẻ ngủ giấc mỗi ngày.
3.5 Theo dõi chỉ số phát triển của trẻ
Chiều cao và cân nặng phát triển ổn định là những yếu tố phản ánh trẻ đang có sức khỏe tốt. Gợi ý, cha mẹ có thể tham khảo bảng chiều cao cân nặng của trẻ theo chuẩn của WHO để biết con có phát triển tốt không.
3.6 Chú ý đến chế độ dinh dưỡng của trẻ
Với những trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, mẹ nên cho trẻ thưởng thức đa dạng nhiều món ăn khác nhau để vị giác của con phát triển và nhận được đa dạng dinh dưỡng. Tuy nhiên, hãy bắt đầu với những vị tự nhiên hay có vị ngọt giống sữa mẹ/sữa công thức để bắt đầu cho trẻ ăn dặm.
Chẳng hạn với váng sữa, mẹ có thể chọn Zott Monte Classic. Sản phẩm mang hương vị thuần khiết từ sữa bò tươi từ cao nguyên Bavaria + những dưỡng chất như Canxi, Vitamin A, Protein, chất xơ và chất béo tốt từ sữa tươi giúp bé dễ dàng đạt mọi cột mốc quan trọng trên hành trình khôn lớn.
Giữ trọn những ưu điểm của Zott Monte Classic như hương vị thanh nhạt và giàu dưỡng chất, Zott Monte Canxi Plus còn cung cấp gấp đôi Canxi và bổ sung thêm vitamin D3. Nhờ đó mà bé có thể phát triển chiều cao tối ưu.
Hơn thế nữa, khi bé đã quen với hương vị thuần khiết từ sữa tươi của Zott Monte Classic hoặc Zott Monte Canxi Plus, cha mẹ có thể thưởng thức váng sữa Zott Monte vị Vani hoặc Socola để bé thay đổi khẩu vị. Cả 2 sản phẩm này đều có hương vị thơm ngon và được rất nhiều bạn nhỏ yêu thích.
Trên đây là thông tin về các giai đoạn phát triển của trẻ từ 0 - 1 tuổi. Có thể thấy, trong năm đầu tiên, con yêu có rất nhiều thay đổi và phát triển vượt bậc. Vì thế, cha mẹ nên chú ý theo dõi để có những giải pháp hỗ trợ trẻ phù hợp trong giai đoạn này nhé.
>> Bài viết liên quan:







