Nhận diện dấu hiệu bé trốn lẫy, tác hại & cách xử lý hiệu quả

Thông thường, trẻ bắt đầu biết lẫy (lật) từ khoảng 3 - 4 tháng tuổi và đây là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển vận động. Lẫy sẽ giúp bé tăng cường sức mạnh vùng cổ, lưng và cơ bắp, mà còn hỗ trợ phát triển khả năng phối hợp tay - mắt, tạo nền tảng quan trọng để bé tiếp tục học các kỹ năng vận động cao hơn như bò, ngồi và đi.

Tuy nhiên, không phải bé nào cũng phát triển đúng theo từng cột mốc. Một số bé có dấu hiệu trốn lẫy - tức là bỏ qua giai đoạn lẫy để ‘nhảy’ qua bước kế tiếp là ngồi hoặc đứng, thậm chí chuyển sang tập đi.

Dấu hiệu trẻ trốn lẫy thể hiện rõ nhất là khi bé chậm biết lẫy hơn so với mốc phát triển thông thường, không thể tự ngóc đầu, nằm nghiêng hoặc ít vận động tay chân,... Cụ thể là:

1.1 Bé chậm lẫy hơn bình thường

Thường bé từ 3 tháng tuổi là biết lẫy, nhưng nhiều bé đến tận tháng thứ 4 mới bắt đầu lẫy, thậm chí có bé trốn lẫy, tức là không lật trong giai đoạn 4 - 5 tháng mà đến tháng thứ 6 hoặc 7 mới lật và chuyển sang bò. 

>> Tìm hiểu thêm: Trẻ thường bắt đầu biết bò khi mấy tháng tuổi?

1.2 Bé không thể tự ngóc đầu hoặc nâng người khi nằm sấp

Khi nằm sấp, bé thường sẽ cố gắng ngóc đầu lên và chống tay nâng phần thân trên để quan sát xung quanh. Đây là động tác quan trọng để chuẩn bị cho kỹ năng lẫy. Tuy nhiên, nếu bé nằm sấp mà đầu luôn bị đổ sang một bên, không thể nâng lên hoặc quấy khóc liên tục, đó có thể là dấu hiệu cho thấy cơ cổ, vai, lưng của bé còn yếu gây vận động khó khăn nên bé có xu hướng ‘trốn’ lẫy.

1.3 Không tự nằm nghiêng được

Trước khi lẫy hoàn chỉnh, bé sẽ trải qua giai đoạn nằm nghiêng, là tiền đề để lẫy sang nằm sấp. Nếu bé không thể tự nghiêng người sang một bên hoặc khi nghiêng không giữ được tư thế lâu, có thể là dấu hiệu trẻ trốn lẫy, cho thấy bé chưa sẵn sàng về mặt vận động và có thể đang tránh né kỹ năng lẫy.

1.4 Ít vận động tay chân

Thêm một dấu hiệu bé trốn lẫy nữa mà cha mẹ nên biết đó là bé thường lười vận động tay chân như ít đạp chân, hoặc ít vươn tay hay xoay người. Việc ít vận động cho thấy bé không có hứng thú với việc tập lẫy hoặc các cơ xương của bé còn yếu.

1.5 Không phản ứng với đồ chơi, mọi thứ xung quanh

Một biểu hiện khác cho thấy bé có thể đang trốn lẫy là thiếu hứng thú với đồ vật hoặc âm thanh xung quanh. Trẻ không cố gắng xoay người để quan sát, không rướn người hoặc với tay về phía món đồ chơi dù được kích thích. Điều này cho thấy bé chưa chủ động vận động hay tương tác với môi trường như mong đợi ở giai đoạn này.

Việc trẻ trốn lẫy có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố liên quan đến thể chất, môi trường và tâm lý. Chẳng hạn như:

• Thiếu hụt canxi khiến khung xương yếu: Khi cơ thể bé không được bổ sung đủ canxi, xương và cơ bắp sẽ yếu, khiến bé gặp khó khăn khi nâng đầu, chống tay hay xoay người để tập lẫy.
• Cân nặng vượt chuẩn: Bé thừa cân sẽ khó xoay trở người hơn so với những trẻ có cân nặng phù hợp. Bởi trọng lượng cơ thể lớn khiến bé lười vận động, mất động lực để tập lẫy.
• Trẻ chưa được hỗ trợ đủ để vận động: Nếu cha mẹ không cho bé nằm sấp, không tạo cơ hội cho bé vận động tự do mà thường xuyên bế ẵm hoặc cho ngồi sớm, bé sẽ không có điều kiện để rèn luyện kỹ năng lẫy.
• Bị lẫn lộn giữa môi trường ăn, ngủ và chơi: Khi cha mẹ không phân chia rõ ràng thời gian và không gian cho bé ăn, ngủ, chơi, bé dễ bị rối loạn nhịp sinh hoạt. Điều này làm giảm sự tập trung và hứng thú trong việc tập luyện các kỹ năng vận động như lẫy.
• Yếu tố tâm lý: Một số bé có thể sợ tư thế nằm sấp, từng bị té, trượt hoặc bị ép tập lẫy sai cách nên hình thành cảm giác khó chịu, lo lắng khi phải xoay người. Từ đó, bé né tránh lẫy và trở nên thụ động hơn trong vận động.

>> Xem thêm: Từ lật sang bò: Bé mấy tháng biết bò và 10 dấu hiệu không thể bỏ lỡ!

Khi nhận thấy con có một trong những biểu hiện trốn lẫy, cha mẹ đừng quá lo lắng. Hãy bình tĩnh tìm cách khắc phục, nhẹ nhàng hỗ trợ trẻ lật mình bằng các hoạt động đơn giản dưới đây:

• Cha mẹ có thể hỗ trợ bé tập lẫy bằng cách nhẹ nhàng nghiêng người bé sang một bên, đồng thời dùng những món đồ chơi bé yêu thích hoặc gọi tên con để thu hút sự chú ý, khuyến khích bé rướn người và với tay. 
• Cha mẹ hãy bắt đầu cho bé nằm sấp khoảng 5 phút mỗi ngày trong những lần đầu, sau đó tăng dần thời lượng lên 10 - 15 phút theo khả năng của bé. Việc này sẽ giúp bé làm quen với cảm giác bụng tiếp xúc mặt phẳng, đồng thời tăng cường sức mạnh cơ cổ, vai và lưng.

>> Xem thêm: Giải mã từng giai đoạn phát triển của trẻ trong từ 0-1 tuổi

Song song, cha mẹ cũng cần lưu ý một số điều khi tập lẫy cho bé như: 

• Chỉ nên bắt đầu tập lẫy khi bé đã có khả năng ngẩng đầu một cách vững vàng. Nếu cổ bé còn yếu và chưa thể nâng đầu, cha mẹ nên chờ thêm, vì lúc này bé chưa sẵn sàng để học lẫy.
• Thực hiện các động tác tập lẫy một cách từ tốn và nhẹ nhàng, đảm bảo bé luôn cảm thấy an toàn, thoải mái trong suốt quá trình luyện tập.
• Không nên ép bé tập lẫy khi con đang khó chịu hoặc mệt mỏi, vì điều này có thể khiến bé căng thẳng, sợ hãi và dần mất hứng thú với việc vận động.
• Trong quá trình tập, hãy quan sát biểu cảm và chuyển động của bé để kịp thời điều chỉnh cách tập, tránh tạo áp lực khiến con sợ vận động.
• Nên cho bé tập lẫy trên thảm tập, giường rộng có trải đệm mỏng hoặc sàn có thảm mềm để đảm bảo an toàn và giúp bé dễ xoay người hơn.
• Không để bé một mình khi đang nằm sấp để tránh nguy cơ ngạt thở hoặc té ngã nếu bé bất ngờ lật người.
• Thường xuyên massage nhẹ nhàng cho bé, đặc biệt ở vùng lưng, cổ và tay chân, sẽ giúp các nhóm cơ được thư giãn, dẻo dai hơn và hỗ trợ bé vận động linh hoạt khi tập lẫy.

Quan trọng nhất là cha mẹ cũng cần xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường thực phẩm giàu vitamin D - canxi cho trẻ. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp bé có cân nặng cân đối và khung xương phát triển cứng cáp để đạt các cột mốc vận động (tập bò, đứng, đi…) theo đúng giai đoạn.

Với các bé từ 6 tháng tuổi trở lên, bên cạnh sữa và những bữa ăn dặm, mẹ có thể bổ sung thêm cho con váng sữa Zott Monte Canxi Pluscó hàm lượng Canxi GẤP ĐÔI* góp phần hoàn thiện và phát triển hệ răng, xương và cơ chắc khỏe; đồng thời còn bổ sung Vitamin D3 hỗ trợ cơ thể hấp thụ canxi tối đa. Không chỉ vậy, sản phẩm còn chứa những dưỡng chất vàng bao gồm chất béo tốt từ sữa, Protein, vitamin A và chất xơ rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để con tự tin chạm tới những bước tiến mới trong hành trình khôn lớn.

Đặc biệt, các sản phẩm váng sữa Zott Monte còn được làm từ 100% sữa tươi chuẩn Châu Âu, không chất bảo quản và kết cấu mềm mịn, vị tự nhiên thuần khiết từ sữa tươi thơm ngon nên bé yêu sẽ thích mê từ lần đầu nếm thử.

(*) lượng Canxi cao hơn gấp đôi so với Váng sữa Zott Monte 55g vị Vani/ Sô cô la