Bật mí 8 nguyên nhân trẻ khó ngủ & cách giúp bé ngủ ngon
Khó ngủ không chỉ xảy ra ở người lớn mà cũng có thể gặp ở trẻ em do nhiều nguyên nhân, từ thói quen sinh hoạt, môi trường ngủ chưa phù hợp đến các yếu tố liên quan tâm lý, sức khỏe… Đáng lo, tình trạng trẻ khó ngủ nếu diễn ra thường xuyên sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện. Vậy vì sao bé khó vào giấc ngủ và cha mẹ nên làm gì để khắc phục? Cùng tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp giúp con ngủ ngon hơn trong bài viết dưới đây!
1. Tầm quan trọng của giấc ngủ đối với trẻ
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển thể chất, tinh thần và trí não của trẻ. Trong khi ngủ, không chỉ cơ thể tăng sản sinh hormone tăng trưởng, mà còn là thời điểm bộ não nạp lại năng lượng. Vì thế khi trẻ ngủ sâu, ngon giấc sẽ hấp thụ oxy, hồi phục năng lượng và sản xuất nhiều hormone tăng trưởng - qua đó giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh, tinh thần vui tươi, trí não thông minh hơn.
Ngược lại, nếu trẻ mất ngủ hoặc ngủ không ngon giấc, vừa làm gián đoạn quá trình sản xuất hormone tăng trưởng vừa khiến bé mệt mỏi, khó chịu, hay quấy khóc… về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến tốc độ phát triển bình thường. Vì thế khi thấy con có biểu hiện khó ngủ, cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân để có hướng khắc phục càng sớm càng tốt.
2. Vì sao trẻ khó ngủ? Lý giải 7 nguyên nhân phổ biến
Tình trạng bé khó vào giấc ngủ có thể đến từ các nguyên nhân sau:
2.1 Tâm lý căng thẳng trước khi ngủ
Căng thẳng có thể khiến não bộ gặp khó khăn trong việc ‘tắt’ các suy nghĩ, làm tâm trạng bồn chồn, không thể thư giãn để chuẩn bị vào giấc ngủ. Vì thế nếu trẻ gặp căng thẳng trước giờ đi ngủ như bị cha mẹ trách mắng, xem hình ảnh đáng sợ, bài tập khó giải quyết… con có thể bị khó ngủ.
2.2 Ngủ quá nhiều vào ban ngày
Ở mỗi độ tuổi khác nhau trẻ sẽ cần số thời gian ngủ trong ngày khác nhau. Nếu mẹ không theo dõi và điều chỉnh giờ giấc ngủ của con phù hợp, trẻ sẽ khó ngủ về đêm do buổi trưa và ban ngày ngủ quá nhiều.
2.3 Mắc bệnh lý về giấc ngủ
Một số bệnh lý như chứng ngưng thở khi ngủ, mộng du hoặc ác mộng có thể làm gián đoạn giấc ngủ, khiến bé khó ngủ sau khi thức giấc. Do đó, nếu thấy trẻ có dấu hiệu ngủ không sâu, nghẹt mũi, khó thở hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm, cha mẹ nên đưa bé đi khám để xác định nguyên nhân và có biện pháp can thiệp kịp thời.
2.4 Không gian ngủ không thoải mái
Nguyên nhân trẻ khó ngủ đa phần do nhiệt độ phòng quá nóng hoặc quá lạnh, nhiều tiếng ồn hoặc ánh sáng mạnh. Ngoài ra, nệm và gối không phù hợp cũng có thể gây khó chịu, làm bé trằn trọc suốt đêm.
2.5 Lười vận động thể chất
Tình trạng bé khó ngủ vào ban đêm có thể do trong ngày vận động quá ít. Việc này khiến cơ thể không tiêu hao đủ năng lượng để cảm thấy mệt mỏi và muốn đi ngủ vào buổi tối.
2.6 Ăn quá no trước khi ngủ
Nếu chưa biết vì sao trẻ khó ngủ, mẹ hãy xem lại trước khi ngủ có cho con ăn quá no hay không. Bởi việc tiêu thụ lượng lớn thức ăn trước giờ ngủ có thể làm dạ dày hoạt động nhiều, gây đầy bụng, khó chịu và khiến bé khó vào giấc.
2.7 Trẻ chưa quen ngủ một mình
Một số trẻ quen được ru ngủ hoặc ngủ cùng cha mẹ từ nhỏ nên khi tách ra ngủ riêng sẽ cảm thấy bất an, khó ngủ. Ngoài ra, nỗi sợ xa cách cũng có thể khiến bé hay giật mình thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại.
2.8 Cơ thể thiếu chất
Ngoài các nguyên nhân kể trên, tình trạng khó ngủ ở trẻ em cũng có thể là biểu hiện cơ thể bị thiếu hụt một số chất dinh dưỡng mà cơ thể cần hằng ngày. Vậy trẻ khó ngủ thiếu chất gì? Đa phần trẻ bị thiếu canxi, vitamin D, vitamin C, selen, vitamin B6… có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, chức năng miễn dịch và việc sản xuất melatonin (hormone giấc ngủ) - từ đó khiến trẻ khó ngủ, trằn trọc hoặc ngủ không sâu giấc.
3. Mẹ nên làm gì khi bé khó vào giấc ngủ?
Để giúp bé dễ ngủ hơn, mẹ cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt, tạo không gian ngủ lý tưởng và đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý cho con. Cụ thể, dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp trẻ cải thiện giấc ngủ:
3.1 Vận động thể chất nhẹ nhàng trước khi ngủ
Trước giờ ngủ, mẹ có thể cho bé thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, nhảy dây, chơi chuyền banh… Việc vận động lúc này sẽ giúp cơ thể giải phóng năng lượng dư thừa, từ đó trẻ dễ đi vào giấc ngủ và ngon giấc hơn. Tuy nhiên, mẹ nên tránh các hoạt động quá mạnh, vì có thể khiến bé hưng phấn quá mức gây khó ngủ hơn.
3.2 Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi đi ngủ
Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính bảng hoặc tivi có thể ức chế sản xuất melatonin – hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Vì vậy, mẹ nên giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 1 - 2 giờ trước khi bé đi ngủ để giúp bé dễ dàng thư giãn và sẵn sàng cho giấc ngủ. Thay vào đó, mẹ có thể cho bé đọc sách, kể chuyện cho bé nghe hoặc hát ru để con dễ vào giấc hơn.
3.3 Tạo không gian ngủ thoải mái
Để bé cảm thấy dễ chịu khi ngủ, mẹ cần đảm bảo phòng ngủ của con yên tĩnh, thoáng mát và chăn gối, nệm cũng cần chọn loại mềm mại. Ngoài ra, mẹ có thể chặn gối ở hai bên người khi trẻ ngủ giúp tạo cảm giác an toàn, cho con ngủ ngon hơn.
3.4 Duy trì thói quen đi ngủ vào cùng một khung giờ hàng ngày
Việc thiết lập giờ ngủ cố định giúp đồng hồ sinh học của bé hoạt động ổn định, từ đó dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn. Mẹ nên xây dựng cho bé một thói quen trước khi ngủ, chẳng hạn như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc tắm nước ấm. Khi mẹ thực hiện những việc này sẽ ngầm báo hiệu cho bé biết đã đến giờ đi ngủ.
3.5 Hạn chế để trẻ ăn quá no hoặc quá đói trước giờ đi ngủ
Một chiếc bụng quá no hoặc quá đói đều có thể làm trẻ khó ngủ. Nếu trẻ ăn quá no, hệ tiêu hóa sẽ phải hoạt động nhiều, gây khó chịu và ảnh hưởng đến giấc ngủ. Ngược lại, nếu bé bị đói, bụng của bé cũng sẽ gây khó chịu khiến bé không thể vào giấc. Thay vì vậy, mẹ có thể cho bé ăn nhẹ với những thực phẩm dễ tiêu như sữa ấm, chuối hoặc yến mạch… tránh tình trạng quá no hoặc quá đói trước khi ngủ.
3.6 Không nên để bé ngủ quá nhiều vào ban ngày
Ngủ ngày quá nhiều có thể làm rối loạn nhịp sinh học, khiến bé khó ngủ về đêm. Vì thế để cải thiện tình trạng khó ngủ ở trẻ, mẹ nên giới hạn thời gian ngủ trưa của bé trong khoảng 1 - 2 tiếng; và tránh để bé ngủ quá muộn vào buổi chiều. Nếu bé có dấu hiệu buồn ngủ vào thời điểm gần tối, mẹ có thể giúp bé tỉnh táo hơn bằng cách chơi những trò chơi nhẹ nhàng, đố vui hoặc trò chuyện cùng bé.
3.7 Xây dựng chế độ ăn uống đủ chất
Bên cạnh những yếu tố kể trên, dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ giấc ngủ của bé. Một chế độ ăn uống cân bằng, giàu vitamin và khoáng chất như canxi, magie, tryptophan, vitamin D3… sẽ giúp bé dễ ngủ và ngủ ngon hơn. Ngoài ra, mẹ nên hạn chế cho trẻ ăn nhiều đồ ăn chứa đường, caffeine vào buổi tối vì có thể làm bé tỉnh táo và khó ngủ.
Một gợi ý lý tưởng để mẹ bổ sung dinh dưỡng cho con là váng sữa Zott Monte Canxi Plus. Sản phẩm chứa hàm lượng gấp đôi Canxi cùng vitamin D3 hỗ trợ trẻ ngủ ngon, sâu giấc hơn. Bởi canxi là dưỡng chất thiết yếu giúp điều tiết sự cân bằng giữa trạng thái hưng phấn và ức chế của vỏ não giúp bé có giấc ngủ chất lượng; còn vitamin D3 sẽ cải thiện tình trạng trẻ ngủ hay giật mình và ra nhiều mồ hôi trộm.
Hơn hết, váng sữa Monte Canxi Plus còn cung cấp đa dạng dưỡng chất như chất béo tốt từ sữa tươi, chất xơ, đạm và vitamin A hỗ trợ trẻ lớn khôn khỏe mạnh. Cùng kết cấu mềm, sánh mịn và hương vị thuần khiết từ sữa tươi, tin chắc bé yêu sẽ ‘kết’ ngay Monte từ lần đầu nếm thử!
> Để xem chi tiết về thành phần dinh dưỡng của váng sữa Zott Monte Canxi Plus, cha mẹ truy cập TẠI ĐÂY.
Hy vọng với những chia sẻ trên, cha mẹ đã biết được nguyên nhân bé khó ngủ do đâu và các phương pháp giúp cải thiện giấc ngủ hiệu quả. Tuy đây không phải là vấn đề đáng lo ngại, nhưng nếu nhận thấy tình trạng mất ngủ ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ (dù đã áp dụng những cách kể trên), cha mẹ hãy đưa con đến bác sĩ để được thăm khám & tìm cách khắc phục phù hợp.
4. Câu hỏi thường gặp
Trong quá trình tìm hiểu tình trạng khó ngủ ở trẻ em, nhiều phụ huynh vẫn có một vài băn khoăn như:
4.1 Vì đâu trẻ khó ngủ về đêm?
Trẻ có thể khó ngủ về đêm do nhiều nguyên nhân như thay đổi lịch sinh hoạt, môi trường ngủ không thoải mái, sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ hoặc do chế độ ăn uống chưa hợp lý. Ngoài ra, một số trẻ có thể gặp các vấn đề như rối loạn giấc ngủ, căng thẳng hoặc mọc răng, khiến bé trằn trọc khó ngủ.
4.2 Bé khó ngủ vào ban đêm phải làm sao?
Để giúp bé dễ ngủ hơn vào ban đêm, mẹ nên thiết lập một lịch trình ngủ cố định, tạo không gian ngủ yên tĩnh và hạn chế ánh sáng xanh từ màn hình điện tử. Ngoài ra, việc cho bé vận động nhẹ nhàng trước giờ ngủ, kết hợp với các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc tắm nước ấm cũng có thể giúp bé ngủ ngon hơn.
4.3 Mẹ nên bổ sung chất gì cho bé khó ngủ vào ban đêm?
Một số dưỡng chất có thể hỗ trợ bé ngủ ngon hơn bao gồm canxi, magie, tryptophan, vitamin D3 và vitamin B6. Các chất này giúp cơ thể sản sinh melatonin – hormone điều chỉnh giấc ngủ. Mẹ có thể bổ sung thông qua thực phẩm như sữa, váng sữa, chuối, cá hồi, rau xanh… giúp bé dễ dàng đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn.
>> Xem thêm:
