11 thực phẩm giàu vitamin A nhất, tăng cường thị lực cho bé

1. Vai trò của vitamin A đối với trẻ

Vitamin A là vi chất dinh dưỡng quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện, đặc biệt trong việc bảo vệ mắt và tăng cường hệ miễn dịch. Những lợi ích nổi bật của vitamin A có thể kể đến như:

• Giúp trẻ có đôi mắt sáng khỏe, cải thiện thị lực.
• Tăng cường sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như cảm cúm, viêm đường hô hấp, tiêu chảy.
• Hỗ trợ tăng trưởng và phát triển tế bào, giúp xương chắc khỏe, chiều cao phát triển tốt.
• Duy trì làn da, niêm mạc mũi và hệ hô hấp khỏe mạnh, hạn chế tổn thương và khô nứt.
• Thúc đẩy quá trình lành vết thương, giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn sau ốm bệnh.

2. Những thực phẩm giàu vitamin A nhất mẹ không nên bỏ qua

Các thực phẩm giàu vitamin A phải kể đến như: các loại củ (khoai lang, cà rốt, bí đỏ), gan bò, gan cừu, gan heo, hải sản, trứng, các loại trái cây, dầu gan cá, rau xanh đậm, các loại đậu, váng sữa,... Tất cả đều là nguồn dưỡng chất tuyệt vời mà mẹ không nên bỏ qua.

2.1 Các loại củ

Những loại củ như cà rốt, khoai lang và bí đỏ đều là những thực phẩm rất giàu Beta-carotene - một dạng tiền vitamin A giúp bé tăng cường thị lực và hỗ trợ phát triển tế bào. Trong đó, với 155g cà rốt chứa khoảng 1280 mcg (microgram) vitamin A, 200g khoai lang chứa khoảng 1920 mcg vitamin A, 205g bí đỏ có khoảng 1140 mcg vitamin A.

Tuy nhiên, mẹ cần lưu ý các loại củ này mặc dù giàu dinh dưỡng nhưng vì chúng có thể khó tiêu hóa đối với trẻ nhỏ, nên cần phải nấu chín kỹ để bé dễ dàng ăn và hấp thu. Cách tốt nhất là mẹ nên cắt củ thành miếng nhỏ hoặc nghiền nhuyễn để bé có thể ăn dễ dàng và giảm nguy cơ hóc nghẹn.

>> Khám phá: 16 cách nấu cháo rau củ cho bé ăn dặm bổ dưỡng

2.2 Các loại gan động vật

Phần gan trong các loại thịt đỏ như gan bò, gan cừu,... đều là nguồn thực phẩm giàu vitamin A nhất và dễ dàng hấp thu vào cơ thể giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng cường thị lực cho bé. Đồng thời, vitamin A trong gan thịt đỏ còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của xương và mô, giúp bé phát triển toàn diện hơn. Cụ thể cứ trong 100g gan bò nấu chín cung cấp đến 7740 mcg vitamin A hoặc 100g gan cừu nấu chín chứa đến 7780 mcg vitamin A.

Ngoài ra, mẹ lưu ý khi chế biến các loại thực phẩm giàu vitamin A như thịt bò, cừu phải chọn mua từ nguồn đáng tin cậy để đảm bảo thức ăn tươi, không có mùi lạ và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

2.3 Một số loại cá béo

Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá ngừ,... là nguồn cung cấp vitamin A tự nhiên mà mẹ nên thêm vào thực đơn của bé. Chẳng hạn, chỉ với 100g cá hồi đã cung cấp đến 69 mcg vitamin A, 100g cá thu cung cấp 252 mcg vitamin A, 100g cá ngừ cung cấp đến 757 mcg vitamin A.

Ngoài vitamin A, những loại cá này còn giàu Omega-3 giúp bé tăng cường trí não; cùng với đó là Protein, vitamin D và khoáng chất thiết yếu hỗ trợ sự phát triển toàn diện cho trẻ. Khi chế biến, mẹ nhớ lọc xương và nấu chín kỹ như nấu cháo hoặc làm súp để bé dễ ăn cũng như hấp thu tốt hơn.

2.4 Trứng

Trứng cũng là một trong những thực phẩm giàu vitamin A nhất, đặc biệt là trong lòng đỏ. Cụ thể, hàm lượng vitamin A có trong 1 quả trứng luộc chín (50g) chứa tới 75 mcg vitamin A giúp tăng cường sức khỏe mắt, hỗ trợ phát triển hệ miễn dịch và cải thiện làn da. Ngoài ra, trứng còn cung cấp các chất dinh dưỡng quan trọng khác như Protein, sắt,... hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ.

Mẹ lưu ý khi chế biến cho trẻ ăn thực phẩm có nhiều vitamin A như trứng chỉ nên luộc, hấp hoặc chế biến đơn giản để giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, tránh chiên rán nhiều dầu mỡ.

2.5 Hải sản

Hải sản như tôm, hàu, cua,... cũng là những thực phẩm nhiều vitamin A mà mẹ nên bổ sung vào thực đơn cho bé để hỗ trợ miễn dịch và phát triển thị lực. Cụ thể, trong 100g tôm khô chứa khoảng 4.6 mcg vitamin A, 100g hàu sẽ cung cấp khoảng 7.55 mcg Carotene (tiền vitamin A),...

Không chỉ vậy, hải sản cũng chứa nhiều Protein giúp bé cải thiện khả năng tiêu hóa, hấp thu kẽm từ thức ăn. Đồng thời, thực phẩm này bổ sung nhiều loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ như vitamin B, D, Canxi,...

Tuy nhiên, khi cho bé ăn hải sản, mẹ cần đảm bảo chọn nguyên liệu tươi, nấu chín kỹ và cho ăn từng ít một để theo dõi phản ứng, nhất là với trẻ có nguy cơ dị ứng.

>> Tìm hiểu: Bé mấy tháng ăn được tôm cua cá? Lưu ý gì khi cho bé ăn hải sản

2.6 Dầu gan cá

Dầu gan cá, đặc biệt là dầu gan cá tuyết, là một trong các thực phẩm chứa vitamin A dồi dào. Trong mỗi muỗng canh dầu gan cá, có thể chứa tới 4080 mcg vitamin A, đáp ứng đủ nhu cầu vitamin A hàng ngày cho trẻ. Ngoài ra, dầu gan cá còn chứa Axit béo Omega-3 và vitamin D, giúp hỗ trợ sự phát triển não bộ, tăng cường thị lực, hệ miễn dịch và sức khỏe xương.

Tuy nhiên, cha mẹ không nên lạm dụng dầu gan cá, vì vitamin A liều cao có thể gây ngộ độc đối với trẻ. Tốt nhất, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định lượng phù hợp, thường chỉ từ vài giọt đến 1 muỗng nhỏ mỗi ngày.

2.7 Rau màu xanh lá đậm

Các loại rau màu xanh lá đậm cũng là nguồn thực phẩm giàu vitamin A nhất, rất quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Chẳng hạn như cứ mỗi 118g cải xoăn cung cấp đến 172 mcg vitamin A, 180g rau bina cung cấp đến 943 mcg vitamin A, 144g rau cải xanh chứa đến 549 mcg vitamin A,... Bên cạnh đó, các loại rau này còn cung cấp chất xơ, giúp ngăn ngừa táo bón và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Ngoài ra, mẹ cũng lưu ý không nên cho trẻ ăn quá nhiều rau xanh cùng một lúc, nhất là các loại rau giàu chất xơ, vì có thể gây khó tiêu hoặc đầy bụng.

2.8 Các loại đậu

Một số loại đậu như đậu đen, đậu Hà Lan, đậu lăng cũng được biết đến là một trong những thực phẩm giàu vitamin A nhất. Cụ thể, cứ mỗi 1 cốc đậu đen cung cấp đến 66 mcg vitamin A hoặc 100g đậu Hà Lan chứa khoảng 38 mcg vitamin A. Ngoài vitamin A, các loại đậu này còn chứa nhiều dưỡng chất thiết yếu khác như Protein, chất xơ, sắt và vitamin B góp phần bổ sung dinh dưỡng và hỗ trợ phát triển toàn diện cho trẻ.

Tuy nhiên, một số trẻ có thể bị dị ứng với đậu. Do đó, khi cho trẻ ăn một loại đậu mới, mẹ hãy bắt đầu với lượng nhỏ và theo dõi phản ứng của con.

2.9 Váng sữa

Váng sữa là một chế phẩm từ sữa và cũng là những thực phẩm chứa vitamin A tự nhiên dồi dào. Đặc biệt, vitamin A trong váng sữa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe thị lực mà còn hỗ trợ tăng cường miễn dịch, giúp trẻ chống lại các bệnh nhiễm trùng thông thường.

Nếu mẹ đang tìm kiếm một sản phẩm váng sữa chất lượng để bổ sung dinh dưỡng cho con, váng sữa Zott Monte là một lựa chọn tuyệt vời. Không chỉ có kết cấu mềm, dễ ăn, váng sữa Zott Monte còn có hàm lượng vitamin A lý tưởng theo nhu cầu của trẻ (120 mcg trong 100g váng sữa), sản phẩm hỗ trợ phát triển thị giác và tăng cường đề kháng cho trẻ. Ngoài ra, váng sữa Zott Monte còn giàu chất béo tốt từ sữa tươi, Canxi, đạm và chất xơ, giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí não.

Chưa kể, váng sữa Zott Monte còn được làm từ 100% sữa tươi chuẩn Châu Âu, không chất bảo quản, nên mẹ có thể an tâm cho bé từ 6 tháng tuổi thưởng thức. Hơn nữa, sản phẩm có các hương vị phong phú như vị sữa tươi thuần khiết tự nhiên (Monte Classic và Monte Canxi Plus), vani, socola, sẽ giúp trẻ yêu thích ngay từ lần đầu nếm thử.

Đặc biệt, để bổ sung vitamin A hiệu quả, mẹ có thể thêm váng sữa Zott Monte vào thực đơn cho các bữa giữa buổi hoặc kết hợp với các loại trái cây, bánh quy để tạo thành những món ăn bổ dưỡng và ngon miệng, giúp trẻ dễ dàng hấp thụ hơn.

2.10 Sữa nguyên kem

Sữa nguyên kem cũng là nguồn cung cấp vitamin A tự nhiên quen thuộc và dễ dàng đưa vào chế độ ăn của trẻ. Trong mỗi cốc (khoảng 237ml) sữa nguyên kem có thể cung cấp đến 78 mcg vitamin A.  Đồng thời thực phẩm này còn bổ sung thêm Canxi, Protein và vitamin D giúp xương, răng phát triển chắc khỏe. Mẹ có thể cho bé uống trực tiếp, pha cùng ngũ cốc hoặc làm sinh tố, bánh flan… vừa giúp bé đổi vị vừa đảm bảo hấp thu tối đa dưỡng chất. Tuy nhiên, mẹ chỉ nên cho bé uống sữa bò nguyên chất khi đã đủ 1 tuổi nhé.

2.11 Trái cây

Không chỉ giàu vitamin và khoáng chất, một số loại trái cây như xoài, đu đủ, bưởi,... cũng là thực phẩm chứa nhiều vitamin A. Cứ 165g xoài chứa khoảng 89 mcg vitamin A, trong khi 165g đu đủ cung cấp tới 78 mcg vitamin A và 154g (nửa quả bưởi) cung cấp đến 89 mcg vitamin A. Nguồn vitamin A từ các loại trái cây này không chỉ giúp tăng cường thị lực và hỗ trợ hệ miễn dịch, mà còn chứa nhiều chất xơ rất tốt cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Mặc dù là thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, nhưng trái cây cũng chứa khá nhiều đường tự nhiên. Do đó mẹ không cho trẻ ăn quá nhiều để tránh nguy cơ sâu răng và giảm cảm giác thèm ăn các món khác.

>> Gợi ý: 8 cách làm trái cây ăn dặm cho bé 6 tháng đơn giản

3. Một số lưu ý khi bổ sung vitamin A qua thực phẩm cho bé

Để giúp bé hấp thu vitamin A từ thực phẩm một cách hiệu quả, mẹ có thể áp dụng một số cách sau:

• Lựa chọn thực phẩm giàu vitamin A tươi ngon, nguồn gốc rõ ràng.
• Đa dạng hóa thực phẩm trong mỗi bữa ăn, bao gồm cả nguồn vitamin A từ thực phẩm động vật (gan, trứng) và thực phẩm thực vật (rau củ quả).
• Chế biến thực phẩm bằng nhiều cách khác nhau giúp kích thích trẻ thèm ăn, ăn ngon miệng hơn.
• Vitamin A là vitamin tan trong chất béo nên mẹ hãy kết hợp thêm dầu thực vật hoặc mỡ động vật trong bữa ăn để tăng khả năng hấp thu.
• Mẹ nên chế biến các món ăn ít sử dụng nhiệt độ quá cao, tránh làm mất vitamin. Tốt nhất là nên hấp, luộc nhẹ hoặc chế biến món ăn bằng lửa nhỏ.

>> Đọc ngay: Trẻ biếng ăn nên bổ sung gì? Gợi ý dành cho cha mẹ

4. Nhu cầu vitamin A của trẻ theo từng giai đoạn

Hàm lượng vitamin A cần bổ sung cho mỗi trẻ sẽ khác nhau tùy theo độ tuổi, Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên bổ sung vitamin A cho trẻ theo từng giai đoạn cụ thể như sau:

• Trẻ 6 - 12 tháng: Bổ sung 100.000 IU* mỗi 4 - 6 tháng.
• Trẻ trên 12 tháng tuổi: Bổ sung 200.000 IU mỗi 4 - 6 tháng.

*IU có tên tiếng Anh là International Unit, là một đơn vị đo lường quốc tế cho các giá trị của một chất (lượng chất, thể tích, khối lượng...) dựa trên tác động sinh học của chất đó. Cụ thể 1 IU Vitamin A (Retinol) = 0,3 mcg RAE.

5. Hướng dẫn cách bổ sung vitamin A cho bé 

Mẹ có thể bổ sung vitamin A cho bé hằng ngày bằng cách đưa các thực phẩm giàu vitamin A nhất như rau xanh đậm, củ quả màu cam - đỏ, trứng, thịt, cá… vào bữa ăn. Khi sơ chế, nên rửa nhanh và kĩ các thực phẩm dưới vòi nước, tránh ngâm lâu có thể sẽ giảm hàm lượng vitamin.

Với rau củ, mẹ nên hấp hoặc luộc vừa đủ thay vì nấu quá lâu để giữ nguyên dưỡng chất. Các món như cháo bí đỏ, súp cá hồi, trứng hấp,... khi nấu mẹ có thể thêm vào chút dầu ăn cho bé; chất béo trong dầu sẽ tăng khả năng hòa tan vitamin A tốt hơn.

Ngoài ra, với trẻ 6 đến 35 tháng tuổi, hàng năm Bộ Y tế khuyến nghị phụ huynh đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để bổ sung vitamin A qua đường uống. Việc uống vitamin A được thực hiện 2 đợt mỗi năm, thường rơi vào tháng 6 & tháng 12, mỗi đợt chỉ uống 1 lần duy nhất. Vì vậy, cha mẹ cần thông báo với nhân viên y tế nếu bé đã được uống trước đó trong cùng đợt để tránh bổ sung quá liều.

6. Giải đáp thắc mắc thường gặp

Xoay quanh việc tìm kiếm thực phẩm giàu vitamin A nhất để bổ sung cho con, nhiều mẹ còn có một số băn khoăn như:

6.1 Nguồn thực phẩm từ thực vật cung cấp vitamin A tốt nhất cho bé là gì?

Các thực phẩm từ thực vật giàu vitamin A gồm cà rốt, bí đỏ, khoai lang, đu đủ, xoài, dưa lưới, rau ngót, rau cải xoăn, rau bó xôi, súp lơ xanh, ớt chuông đỏ, cà chua… Đây đều là những nguyên liệu quen thuộc, dễ chế biến thành cháo, súp, hoặc xay sinh tố cho bé.