Trẻ 1 tuổi biết làm những gì? Tìm hiểu 7 vấn đề quan trọng
Chạm ngưỡng 1 tuổi, trẻ có nhiều sự khác biệt trong khả năng vận động, suy nghĩ, biểu cảm… khiến cha mẹ bất ngờ. Vậy chính xác trẻ 1 tuổi biết làm gì? Hãy khám phá các mốc phát triển nổi bật trong bài viết sau để đồng hành cùng con thuận lợi hơn nhé!
1. Bé 1 tuổi biết làm gì? Sự thay đổi vượt trội về cảm xúc
Dưới đây là những chuyển biến mới mẻ về cảm xúc của em bé 1 tuổi mà cha mẹ không nên bỏ qua:
1.1 Sợ tiếp xúc với người lạ
Trẻ có thể nhận biết đâu là người quen, đâu là người lạ qua gương mặt, giọng nói. Do đó, bé thường quấy khóc, khó chịu khi có ai đó không quen biết tiếp cận hoặc trò chuyện với mình.
1.2 Quấy khóc khi rời xa vòng tay cha mẹ
Con cũng mong muốn có cha mẹ kề cạnh càng lâu càng tốt. Vậy nên, trẻ dễ cảm thấy lo lắng, buồn bã nếu cha/mẹ bỗng nhiên rời xa mình mà không rõ lý do.
1.3 Chỉ thích thú khi cầm nắm các món đồ chơi yêu thích nhất
Bé con còn thể hiện rõ cảm xúc yêu thích đặc biệt với một/một vài đồ chơi nhất định bằng cách mang theo chúng mọi nơi, mọi lúc. Ngược lại, nếu không ưng ý với một đồ vật nào đó thì trẻ thường tỏ vẻ khó chịu, nhăn mặt nếu phải chạm vào.
1.4 Biết cách gây chú ý với người lớn
Khi được 1 tuổi, trẻ sẽ mong muốn được người lớn chú ý đến nhiều hơn. Do thế, bé thường xuyên tạo ra những âm thanh kì lạ hoặc lặp đi lặp lại một hành động nào đó để thu hút sự quan tâm.
>> Làm thế nào để con bộc lộ cảm xúc tốt hơn?
Để bé yêu hoàn thiện cảm xúc tốt hơn trong giai đoạn này, cha mẹ nên:
- Dành thời gian trò chuyện, vui chơi cùng con hàng ngày.
- Hãy tôn trọng lựa chọn của con trong việc chơi gì, ăn gì.
- Khuyến khích trẻ tự đưa ra quyết định khi cần thiết (như hôm nay đọc sách nào, hôm nay chơi trò gì…).
2. Nhận thức của trẻ 1 tuổi
Không chỉ khiến cha mẹ bất ngờ về cảm xúc, bé 1 tuổi tròn còn thay đổi nhận thức rõ rệt như:
2.1 Biết sử dụng một số đồ dùng quen thuộc
Sau khi được cha mẹ chỉ dẫn cách dùng một vài lần, trẻ có thể tự thực hiện lại những hành động chăm sóc cá nhân đơn giản. Chẳng hạn như cầm ly uống nước, lấy muỗng xúc thức ăn, lấy lược chải tóc…
2.2 Biết bắt chước hành động của người lớn
Nhờ khả năng ghi nhớ nhanh nhạy và sự tò mò vô hạn với điều mới mẻ, bé thường xuyên “sao chép” tất cả cử chỉ của người lớn (như dáng đi, dáng đứng, cách nghe điện thoại…), rồi làm theo một cách hết sức đáng yêu.
3.3 Tìm được món đồ chơi bị giấu đi
Trẻ em tròn 1 tuổi rất thích trò chơi tìm và giấu đồ vật vì cảm giác thích thú khi đạt được thành tựu lớn - tìm được món đồ chơi bị giấu đi. Vì vậy, trẻ có thể dành cả ngày chạy đi tìm kiếm đồ vật, ở mọi ngóc ngách trong nhà.
3.4 Có thể chọn đúng và gọi tên chính xác những đồ vật cơ bản
Trẻ 1 tuổi có thể gọi tên (hoặc chỉ ngón tay chính xác) các đồ vật quen thuộc với bản thân như mền, gối, gấu, nước…
>> Chia sẻ kinh nghiệm cho cha mẹ
Cha mẹ có thể kích thích trí não của con hiệu quả bằng cách để bé tự thực hiện những hoạt động vệ sinh, chăm sóc bản thân hàng ngày.
3. Sự phát triển về ngôn ngữ và khả năng giao tiếp của em bé 1 tuổi
Nhiều cha mẹ cũng quan tâm liệu trẻ 1 tuổi biết nói những gì. Mời phụ huynh khám phá chi tiết hơn bên dưới:
3.1 Phát âm những từ cơ bản (như ba, mẹ, bà…)
Chắc chắn rằng cha mẹ sẽ vỡ òa cảm xúc khi nghe được tiếng gọi “ba”, “mẹ” rõ ràng. Ngoài ra, một số bé có thể nói từ đôi như “mama”, “baba”... kèm theo các cử chỉ phi ngôn ngữ (như chỉ tay, vỗ tay, huơ chân…) cực kỳ dễ thương.
3.2 Thích lặp lại theo lời cha mẹ nói
Ngoài bắt chước hành động, trẻ cũng thích nói theo lời của người lớn dù âm phát ra vẫn chưa rõ ràng.
3.3 Biết nói “không” khi không thích điều gì đó
Trong giai đoạn 1 tuổi, bé dần thể hiện bản thân mình rõ hơn qua việc đưa ra lựa chọn thích gì, không thích gì. Ví dụ, trẻ mong muốn được tự chọn đồ ăn dặm, tự chọn đồ chơi, tự chọn quần áo…
>> Cách giúp bé 1 tuổi nói thành câu nhanh hơn?
Nhằm giúp trẻ biết nói thành câu nhanh hơn, cha mẹ hãy:
- Thường xuyên trò chuyện cùng trẻ vào một khoảng thời gian nhất định trong ngày (như trước khi đi ngủ).
- Tích cực đặt câu hỏi cho con về tất cả mọi sự việc trong ngày (như hôm nay con có vui không, hôm nay con ăn gì…).
- Cùng trẻ ca hát, đọc truyện mỗi buổi tối.
4. Bé 1 tuổi biết những gì? Sự khác biệt về thể chất, khả năng vận động
Không chỉ có nhiều bước chuyển biển trong suy nghĩ, cảm xúc…, trẻ còn đạt những bước tiến về kỹ năng vận động. Cụ thể trẻ 1 tuổi biết làm những gì? Đó là:
4.1 Có thể tự ngồi thẳng lưng
Em bé có thể tự ngồi dậy từ tư thế nằm mà không cần cha mẹ giúp sức như trước. Đồng thời, con cũng giữ được dáng ngồi thẳng lưng, không bị nghiêng ngả trong vài phút.
4.2 Biết cách tự đứng dậy mà không cần cha/mẹ trợ giúp
Một số trẻ tròn 1 tuổi sẽ tự tìm cách bám chặt vào đồ vật kề cạnh rồi đứng dậy và thỉnh thoảng bắt đầu nhón chân để bước về phía trước.
4.3 Một số trẻ biết cách đi vài bước chập chững
Khi đã tự ngồi, tự đứng thuần thục, trẻ sẽ học cách chập chững bước đi mà không nhờ đến bất kỳ vật dụng hỗ trợ nào.
>> Lưu ý đảm bảo an toàn cho trẻ khi vận động
Phụ huynh hãy lưu lại những kinh nghiệm hữu ích sau giúp đảm bảo an toàn cho bé:
- Luôn quan sát em bé khi tự tập ngồi, tập đi.
- Lựa chọn nơi tập vận động thoải mái, an toàn, có nhiều không gian trống.
- Bọc kín các góc nhọn (như góc bàn, góc ghế…), rào ban công, hành lang…
- Chuẩn bị một đôi giày vừa vặn, êm chân, thấm hút mồ hôi tốt.
>> Xem thêm:
5. Sự tăng trưởng chiều cao, cân nặng của trẻ 1 tuổi
Ngoài biết câu trả lời cho thắc mắc em bé 1 tuổi biết làm gì, cha mẹ cũng nên nắm rõ chỉ số tăng trưởng chiều cao, cân nặng của con theo tiêu chuẩn WHO:
Chỉ số | Chiều cao | Cân nặng |
Bé gái 1 tuổi | Từ 68.9cm đến 79.2cm (Trung bình 74.0cm) | Từ 7.0kg đến 11.5kg (Trung bình 8.9kg) |
Bé trai 1 tuổi | Từ 71.0cm đến 80.5cm (Trung bình 75.7cm) | Từ 7.7kg đến 12.0kg (Trung bình 9.6kg) |
Để đảm bảo thể trạng của trẻ 1 tuổi phát triển bình thường và toàn diện, cha mẹ cần chú trọng đến việc theo dõi sát sao và hỗ trợ khoa học cho sự tăng trưởng của con. Khởi đầu bằng việc thực hiện đo chiều cao và đưa trẻ đi khám dinh dưỡng định kỳ. Điều này giúp cha mẹ nắm bắt chính xác tình trạng phát triển của con, từ đó xây dựng một chế độ dinh dưỡng phù hợp, đáp ứng tối ưu nhu cầu về thể chất và chiều cao trong giai đoạn vàng này.
6. Chế độ dinh dưỡng khoa học giúp bé 1 tuổi tăng trưởng khỏe mạnh
Qua những thông tin đề cập kể trên, chắc hẳn cha mẹ đã hiểu rõ trẻ 1 tuổi biết làm gì. Nhằm giúp con yêu phát triển tốt nhất, toàn diện về cả thể chất lẫn trí não, phụ huynh nên biết cách chăm sóc phù hợp, đặc biệt là việc xây dựng chế độ ăn uống hợp lý. Cụ thể như sau:
6.1 Có thể cho con tập ăn thức ăn rắn
Đến 1 tuổi, hệ tiêu hóa của trẻ đã quen dần với việc tiêu hóa thực phẩm. Vậy nên, cha mẹ có thể tập cho con chuyển từ ăn món xay nhuyễn mịn như trước sang thức ăn có kích thước lớn hơn (như chỉ thái hình vuông nhỏ, thái miếng mỏng…), nhưng vẫn ưu tiên chọn loại mềm, dễ nhai nuốt. Nhờ thế, bé dễ dàng luyện khả năng nhai, xé… kỹ càng trước khi ăn thực phẩm hoàn toàn.
6.2 Tiếp tục để bé uống sữa theo nhu cầu
Dù đã 1 tuổi nhưng sữa vẫn là nguồn cung cấp dinh dưỡng, năng lượng chính yếu. Vì thế, cha mẹ hãy để con yêu uống sữa theo nhu cầu.
6.3 Tuyệt đối không cho trẻ đồ ăn vặt và nước ngọt, nước có ga
Đường là một trong các thành phần cơ bản, cung cấp năng lượng cho bé hoạt động, vui chơi. Tuy vậy, cha mẹ nên tích cực bổ sung đường tự nhiên (từ trái cây, rau, ngũ cốc…) cho bé thay vì các loại đường tinh chế (hay đường tự do), phổ biến trong bánh, kẹo, nước ngọt… nhằm hạn chế nguy cơ thừa cân nhưng thiếu chất.
6.4 Không ép bé ăn khi không muốn
Biếng ăn là tình trạng phổ biến ở nhiều trẻ em, nhưng không vì thế mà cha mẹ ép con ăn mặc dù không muốn. Bởi, điều này càng gây thêm áp lực cho con, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng chán ăn. Thay vì vậy, phụ huynh có thể khắc phục bằng cách cho phép trẻ tự lựa chọn thực phẩm, cùng cha/mẹ nấu ăn, ăn chung mâm với mọi người trong nhà…
6.5 Kết hợp một đến hai bữa ăn nhẹ giữa buổi, ngoài bữa chính
1 tuổi là thời điểm trẻ phát triển toàn diện về kỹ năng vận động lẫn cách suy nghĩ, biểu hiện cảm xúc… Do vậy, em bé sẽ cần nhiều năng lượng và dinh dưỡng hơn giai đoạn trước. Ngoài các bữa ăn chính trong ngày, cha mẹ có thể bổ sung các bữa giữa buổi giàu dinh dưỡng và thơm ngon cho bé, không thể bỏ qua chính là váng sữa Zott Monte.
Váng sữa Zott Monte từ 100% chuẩn Đức với kết cấu mềm, dễ ăn. Cùng nhiều hương vị hấp dẫn như vị tự nhiên, vị vani, vị socola ngọt ngào giúp tạo cảm giác ngon miệng cho con trong các bữa ăn giữa buổi hoặc kết hợp vào thực đơn ăn dặm. Qua đó đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất thiết yếu như chất đạm, chất béo, chất xơ, vitamin A, canxi… tạo điều kiện cho trẻ phát triển thể chất, trí não và thị giác toàn diện.
>> Xem thêm:
7. Giấc ngủ của trẻ 1 tuổi như thế nào?
Đối với trẻ em, ngủ đủ giấc là một trong các cách hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và hoàn thiện trí não tối ưu. Tương tự với trẻ 1 tuổi tròn, con cần ngủ trung bình 11 - 14 tiếng mỗi ngày, trong đó có 1 - 2 giấc ngủ ngắn ban ngày.
Cha mẹ có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ của bé bằng cách tạo không gian ngủ sạch sẽ, ấm cúng, hạn chế để trẻ vận động quá nhiều trước khi ngủ…
Dấu hiệu nhận biết trẻ em 1 tuổi nên đi đến bác sĩ Bất kỳ biểu hiện bất thường nào của con đều có thể cảnh báo vấn đề sức khỏe. Do vậy, phụ huynh nên đưa con đến bác sĩ để được thăm khám sớm khi:
|
Thông tin về bé 1 tuổi biết những gì sẽ mang tính chất tham khảo vì mỗi trẻ sẽ có mỗi hướng phát triển khác nhau, phụ thuộc vào di truyền, chế độ dinh dưỡng, cách chăm sóc, môi trường sống… Do đó, cha mẹ nên theo dõi sát sao mọi sự thay đổi của trẻ để có cách hỗ trợ tốt nhất.
