Trẻ 6 tháng biết làm gì và cách chăm sóc trẻ khỏe mạnh

1. Trẻ 6 tháng tuổi biết làm gì? Khám phá sự phát triển của trẻ trong giai đoạn này

Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF, Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ CDC cùng nhiều tổ chức y tế uy tín khác, bé 6 tháng tuổi biết phối hợp tay và mắt, biết lật khi nằm, biết đáp lại hoặc có thể phát ra một số nguyên âm phụ âm cơ bản,.... (1, 2) Chi tiết nội dung trẻ 6 tháng biết làm gì sẽ được cung cấp đến cha mẹ ngay sau đây. 

1.1 Về kỹ năng vận động thô và vận động tinh

Vận động thô là những kỹ năng liên quan đến vận động và phối hợp vận động của các cơ lớn của bé như lăn, bò, trườn, xoay cơ thể,... Còn vận động tinh là kỹ năng liên quan đến các cơ nhỏ của mắt, bàn tay, ngón tay như cầm, nắm, xoay, vặn,... Trẻ sẽ phát triển kỹ năng vận động thô trước vận động tinh. Cụ thể bao gồm:

• Biết phối hợp tay và mắt tốt hơn: Để giải đáp thắc mắc trẻ 6 tháng tuổi biết làm gì, đó là bé có thể cử động tay và mắt tốt hơn, biết nắm giữ và quan sát đồ vật. Chẳng hạn như khi đặt đồ chơi ở bên cạnh, bé có thể vươn một tay đến đồ chơi và cầm gọn trong lòng bàn tay.
• Thực hiện động tác lật một cách thuần thục khi nằm: Em bé 6 tháng tuổi cơ lưng đã phát triển nên trẻ có thể thực hiện động tác lật dễ dàng khi nằm.
• Khi nằm sấp, hai chân của trẻ đưa thẳng lên cao: Bé 6 tháng tuổi còn có thể nằm sấp và đưa hai chân lên cao, có thể dùng hai tay và đầu gối để chống đỡ thân người, tứ chi duỗi thẳng để đẩy người về phía trước hoặc ra sau. Ngoài ra, khi bé lật với tư thế nằm sấp, trẻ có thể gập một bên thân người đến tư thế nửa ngồi.
• Có thể giữ thăng bằng khi ngồi dậy: Khi kéo tay bé ngồi dậy, bé có thể giữ được thăng bằng, lưng và hông giữ thẳng, có thể ngẩng đầu và tự do hoạt động.
• Sử dụng tất cả các ngón tay để nắm: Bước vào giai đoạn trẻ 6 tháng tuổi, trẻ có thể điều khiển các ngón tay để cầm nắm các vật nhỏ.

1.2 Về phát triển nhận thức

Bên cạnh kỹ năng vận động, bé 6 tháng tuổi biết làm gì? Em bé có thể nhận thức nhiều điều như:

• Biết đáp lại khi ai đó gọi tên mình: Nếu phụ huynh thắc mắc bé 6 tháng biết làm những gì thì câu trả lời đó là bé đã có thể nhớ âm thanh tên gọi của mình, biết đáp lại có người tên của mình.
• Nhận ra người quen - người lạ: Bước vào giai đoạn 6 tháng tuổi, em bé có thể bắt đầu phân biệt được khuôn mặt của người quen và người lạ.

• Trở nên tò mò hơn về mọi thứ xung quanh: Trẻ 6 tháng biết làm gì? Em bé có thể chạm vào, giữ và cảm nhận những thứ mà bản thân bị thu hút. Đặc biệt, bé còn cảm thấy thích thú khi nhìn hình ảnh phản chiếu của mình trong gương.
• Bắt chước âm thanh nghe được: Thời điểm 6 tháng tuổi, bé thường cố gắng bắt chước âm thanh mà bé nghe được. 
• Với tay lấy món đồ chơi mình thích: Ở giai đoạn 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu nhận biết và thể hiện sự yêu thích với một số đồ vật nhất định. Bé có thể chủ động đưa tay về phía món đồ chơi mình muốn, đồng thời phối hợp giữa mắt và tay tốt hơn để cầm nắm đồ vật.
• Ngậm môi thể hiện mình không muốn ăn nữa: Bé 6 tháng tuổi dần biết bày tỏ nhu cầu và cảm xúc của bản thân thông qua hành động. Khi đã no hoặc không muốn ăn thêm, bé có thể ngậm chặt môi, quay đầu hoặc đẩy thìa ra xa để thể hiện sự từ chối.

1.3 Khả năng ngôn ngữ của trẻ 6 tháng tuổi

Để hiểu được trong giai đoạn 6 tháng tuổi bé biết làm gì về khả năng ngôn ngữ, cha mẹ xem ngay những kỹ năng sau đây: 

• Có thể phát ra một số nguyên âm - phụ âm cơ bản: Trẻ có thể nói ra nguyên âm và phụ âm như a, i, ơ, bờ, u,... Bé có thể trả lời bằng những âm thanh này khi bạn trò chuyện với bé. 
• Tạo ra âm thanh thể hiện cảm xúc: Thời điểm này, em bé 6 tháng tuổi đã biết tạo ra âm thanh biểu hiện các sắc thái cho thấy con vui vẻ hoặc không hài lòng. 
• Thích bập bẹ trò chuyện với người thân: Nếu mẹ chưa biết trẻ 6 tháng biết làm gì thì lúc này bé bắt đầu bập bẹ và tạo ra các âm thanh khác nhau khi nói chuyện hoặc chơi đùa cùng mọi người. Đồng thời, bé sẽ phản ứng với tiếng ồn bằng cách tạo ra âm thanh.

Xem thêm: Trẻ mấy tháng biết nói? Làm thế nào hỗ trợ con tốt nhất?

1.4 Sự phát triển cảm xúc/xã hội của bé 6 tháng tuổi

Cha mẹ có thể tìm hiểu thêm về 6 tháng bé biết làm gì về mặt cảm xúc thông qua những biểu hiện như sau:

• Có biểu hiện khác biệt với từng người khi tiếp xúc: Thời điểm này, bé sẽ nhận ra và thấy vui vẻ khi trò chuyện cùng người quen. Trong khi đó, khi gặp người lạ bé có thể sẽ quấy khóc, tỏ ra khó chịu.
• Biểu cảm gương mặt phong phú: Ở mốc 6 tháng tuổi này, trẻ sẽ phát triển nhiều biểu cảm đa dạng. Bạn có thể thấy bé thể hiện những nét mặt khác nhau để biểu thị con buồn ngủ, đang đói, bị đau,...
• Thể hiện sự đồng cảm với người đối diện: Đôi khi bé sẽ phản ứng với những người thân quen hoặc làm vẻ mặt vui/ buồn theo những tình huống khác nhau. Chẳng hạn như khi cha mẹ vui cười, bé cũng sẽ đùa giỡn, nhưng ngược lại cha mẹ buồn thì trẻ cũng có vẻ mặt buồn tương tự.
• Thích chơi cùng người khác: Ở độ tuổi này, trẻ thường thích tương tác với cha mẹ và những người thân quen. Bé có thể cười, phát ra âm thanh hoặc tỏ ra hào hứng khi được chơi đùa, trò chuyện cùng người khác.
• Thích ngắm hình ảnh phản chiếu trong gương: Nhiều trẻ 6 tháng tuổi tỏ ra thích thú khi nhìn thấy hình ảnh phản chiếu trong gương. Bé có thể chăm chú quan sát, cười hoặc chạm tay vào gương như một cách khám phá thế giới xung quanh.
• Lo âu khi rời xa mẹ: Khoảng 6 tháng tuổi, trẻ bắt đầu hình thành sự gắn bó mạnh mẽ với người chăm sóc chính. Vì vậy, bé có thể quấy khóc, bám mẹ hoặc tỏ ra khó chịu khi mẹ rời đi, dù chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.

1.5 Về sự phát triển của các giác quan của bé 6 tháng tuổi

Nếu phụ huynh muốn tìm hiểu trẻ 6 tháng biết làm gì thì xem ngay những phát triển về mặt cảm giác của con dưới đây:

• Trẻ thường thích chạm và cảm nhận nhiều đồ vật/ kết cấu khác nhau như thức ăn, đồ chơi, nước,... để cảm nhận chúng.
• Tầm nhìn phát triển tốt hơn, nên bé có xu hướng bị thu hút bởi các vật thể lớn, sáng, ấn tượng.
• Trẻ sẽ cảm thấy được an ủi như khi cha mẹ chạm, vỗ về và nói chuyện với âm điệu nhỏ nhẹ.
• Trẻ thường cầm đồ vật bằng hai tay và đưa nó lên miệng. 

2. Cân nặng, chiều dài của bé 6 tháng như thế nào?

Bên cạnh tìm hiểu trẻ 6 tháng biết làm gì, nhiều cha mẹ cũng quan tâm đến các chỉ số tăng trưởng của con trong giai đoạn này. Theo Tổ chức Y tế thế giới (World Health Organization - WHO), chiều dài và cân nặng của bé gái/ bé trai 6 tháng tuổi như sau (3):

• Bé trai: Nặng trung bình 7.9kg, trong khoảng 6.4 - 9.8kg; cao trung bình 67.6cm, trong khoảng 63.3 - 71.9cm.
• Bé gái: Nặng trung bình 7.3kg, trong khoảng 5.7 - 9.3kg; cao trung bình 65.7cm, trong khoảng 61.2 - 70.3cm. 

Lưu ý: Mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng nên số liệu chiều cao cân nặng của trẻ trên chỉ mang tính tham khảo. Trường hợp bé thấp hoặc nhẹ cân hơn mức trung bình nhưng vẫn ăn ngon, ngủ tốt và sinh hoạt bình thường thì chưa hẳn là dấu hiệu đáng lo ngại.

Xem thêm: Trẻ 6 tháng tuổi nặng bao nhiêu kg, cao bao cm là đạt chuẩn?

3. Nhu cầu dinh dưỡng và giấc ngủ của trẻ 6 tháng

Sau khi đã biết rõ trẻ 6 tháng biết làm gì, cha mẹ cũng cần quan tâm đến nhu cầu dinh dưỡng và giấc ngủ của con trong độ tuổi này. Cụ thể:

3.1 Về chế độ ăn dặm

Viện Dinh Dưỡng khuyến nghị, bé 6 tháng cần uống khoảng 760 - 800ml sữa mỗi ngày. Đây cũng là thời điểm để con bắt đầu quá trình ăn dặm. Tuy nhiên, lúc này hệ tiêu hóa của con vẫn khá non nớt, nên cha mẹ phải nắm rõ 3 nguyên tắc cơ bản khi bắt đầu ăn dặm (4):

• Ăn từ ít đến nhiều: Ban đầu cha mẹ chỉ nên cho trẻ ăn một hoặc hai thìa cà phê. Đặc biệt, phụ huynh cần nhận biết dấu hiệu của bé đã no như quay đầu đi, ngậm miệng,... để không ép trẻ ăn.
• Ăn từ ngọt đến mặn: Khi trẻ bắt đầu tập ăn dặm, phụ huynh cần bắt đầu với khẩu vị ngọt dịu sau đó mới chuyển sang mặn. Lưu ý không nêm nếm nhiều gia vị, nhất là muối, đường, ớt, tiêu, bởi vì sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, thận của con.
• Ăn từ lỏng, mềm đến đặc, rắn: Thời gian đầu tập ăn dặm, cha mẹ nên cho bé ăn thức ăn dạng lỏng như cháo hoặc rau củ/ trái cây xay nhuyễn để hệ tiêu hóa của bé có thể thích nghi. Đến khi bé đã quen với việc ăn dặm, cha mẹ có thể cho con ăn những món ăn đặc và rắn hơn, chẳng hạn như cơm nát. 

Xem thêm: Thực đơn ăn dặm cho bé 6 tháng đủ chất, êm bụng, tăng cân tốt

Gợi ý váng sữa Zott Monte Vani với kết cấu mềm mịn rất thích hợp cho bé 6 tháng tuổi ăn dặm. Sản xuất theo tiêu chuẩn Đức, nguồn sữa 100% từ châu Âu và không chứa chất bảo quản, váng sữa Zott Monte Vani phù hợp cho trẻ từ 6 tháng tuổi thưởng thức. Sản phẩm còn bổ sung 5 dưỡng chất hỗ trợ con phát triển khỏe mạnh:

• Chất béo tốt từ sữa tươi hỗ trợ con phát triển trí não.
• Canxi góp phần giúp trẻ mọc răng chắc khỏe.
• Vitamin A hỗ trợ thị giác, góp phần giúp con có mắt sáng tinh anh.
• Protein góp phần xây dựng hệ mô và cơ bắp khỏe mạnh.
• Chất xơ hỗ trợ trẻ tiêu hóa thuận lợi.