Trẻ bị táo bón lâu ngày có sao không? Nguyên nhân và giải pháp

Táo bón ở trẻ em là khi trẻ đi đại tiện thưa thớt, dưới 3 lần/tuần hoặc đại tiện khó khăn, cảm thấy đau, khó chịu mỗi khi rặn do phân cứng, khô và khó đẩy ra ngoài. Dựa vào đó, táo bón lâu ngày (táo bón mãn tính) được hiểu là tình trạng táo bón với các triệu chứng kể trên kéo dài trong nhiều tuần (đối với trẻ), hoặc có thể lên tới nhiều tháng (đối với người lớn).

Có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ khác nhau khiến bé bị bón lâu ngày, bao gồm:

2.1 Trẻ nhịn đi vệ sinh

Táo bón lâu ngày ở trẻ em thường xuất phát do trẻ có thói quen nhịn đi vệ sinh. Đa phần trẻ ‘phớt lờ’ các tín hiệu muốn đi đại tiện của cơ thể là vì không muốn làm gián đoạn cuộc chơi, ngại đi vệ sinh tại trường hoặc nơi công cộng do cảm giác không thoải mái như ở nhà. Việc nhịn liên tục sẽ khiến phân tích tụ lâu trong trực tràng, từ đó trở nên khô cứng, khó đào thải, dẫn đến táo bón kéo dài.

2.2 Chế độ ăn ít chất xơ

Chất xơ rất cần thiết giúp phân mềm và dễ di chuyển trong ruột để thải ra ngoài. Do đó trẻ em có chế độ ăn uống không đủ chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt… dễ gặp tình trạng táo bón hơn.

2.3 Uống không đủ nước

Nguyên nhân trẻ bị táo bón lâu ngày nhiều khả năng do uống không đủ nước. Bởi nước giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa và làm mềm phân, vì thế, cơ thể không được cung cấp đủ lượng nước sẽ khiến hệ tiêu hóa làm việc khó khăn và phân trở nên khô cứng, trẻ gặp khó khăn khi đại tiện.

2.4 Tác dụng phụ của một số loại thuốc

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa, gây ra táo bón như tác dụng phụ. Vì thế nếu nhận thấy bé bị táo bón lâu ngày trong khi đang dùng thuốc điều trị, phụ huynh cần theo dõi và trao đổi với bác sĩ để có biện pháp hỗ trợ.

2.5 Thói quen hoặc môi trường sống của trẻ bị thay đổi

Những thay đổi trong thói quen sinh hoạt, thời tiết hoặc môi trường sống có thể khiến trẻ cảm thấy căng thẳng và ảnh hưởng đến chức năng của hệ tiêu hóa, đặc biệt là hoạt động của dạ dày và ruột. Do đó trẻ em thường có nhiều khả năng bị táo bón kéo dài khi mới bắt đầu đi học, chuyển nhà hoặc đi du lịch do cơ thể chưa thích nghi với sự thay đổi này.

2.6 Nguyên nhân khác

Ngoài những nguyên nhân kể trên, trẻ con bị táo bón lâu ngày rất có thể do uống quá nhiều sữa giàu đạm, chứa ít chất xơ; trẻ ít vận động hoặc liên quan đến một số bệnh lý về đường tiêu hóa…

Trẻ em bị táo bón kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, mà còn dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe và tâm lý. Cụ thể như:

3.1 Khiến trẻ sợ đi đại tiện

Trẻ bị táo bón thường có phân khô cứng, rắn chắc và mỗi lần đại tiện sẽ phải ngồi lâu hay rặn nhiều. Vì thế mỗi khi đi đại tiện, trẻ không chỉ trải qua cảm giác đau đớn, mà nhiều nguy cơ bị nứt kẽ hậu môn (do niêm mạc da trẻ em mỏng, dễ tổn thương). Điều này khiến trẻ sợ hãi và không dám đi vệ sinh, từ đó như một vòng tuần hoàn khiến phân tích tụ càng nhiều, càng làm tình trạng táo bón nặng hơn.

3.2 Tăng nguy cơ mắc bệnh lý (trĩ, viêm ống hậu môn trực tràng, tắc ruột…)

Khi phân ứ đọng lâu trong trực tràng sẽ tăng áp lực lên hậu môn, dễ gây tổn thương niêm mạc và cản trở quá trình lưu thông máu. Tình trạng này kéo dài tạo điều kiện thuận lợi để hình thành nên các búi trĩ và tăng nguy cơ viêm ống hậu môn trực tràng. Chưa kể, bé bị táo bón lâu ngày có thể gây tắc ruột với các biểu hiện như đau bụng từng cơn xảy ra liên tục, bụng chướng, không đánh hơi được, không thể đi đại tiện.

3.3 Làm trẻ biếng ăn và dẫn đến suy dinh dưỡng

Trẻ bị táo bón lâu ngày có sao không? Táo bón kéo dài có thể gây đầy bụng, chướng hơi, khiến trẻ cảm thấy không muốn ăn. Điều này dẫn đến tình trạng biếng ăn kéo dài, làm giảm hấp thu chất dinh dưỡng cần thiết. Nếu không được can thiệp kịp thời, trẻ có thể rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ.

Nhằm phòng ngừa và giúp trẻ táo bón lâu ngày sớm cải thiện, bên cạnh theo dõi tần suất đi ngoài của con có gì bất thường hay không, cha mẹ có thể tham khảo các biện pháp dưới đây. Việc áp dụng đúng cách sẽ giúp con yêu tránh xa ‘nỗi ám ảnh’ này hiệu quả:

4.1 Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ

Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ trong chế độ ăn hằng ngày của trẻ sẽ hỗ trợ khả năng vận động của ruột, giúp phân dễ di chuyển hơn, từ đó giảm táo bón. Cha mẹ nên cho trẻ ăn nhiều trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt… Nếu trẻ chưa quen với chế độ ăn nhiều chất xơ, hãy bắt đầu bằng cách chỉ thêm vài thực phẩm chứa chất xơ vào khẩu phần ăn, sau đó tăng dần lên.

Nếu nhận thấy tình trạng táo bón ở trẻ không cải thiện dù đã áp dụng các cách trên hoặc xuất hiện các biểu hiện như đi đại tiện có máu, hậu môn có vết nứt, chảy máu trực tràng, sốt, nôn, sụt cân nhiều… Phụ huynh nên nhanh chóng đưa con đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Tóm lại bé bị táo bón lâu ngày gây ảnh hưởng xấu đến cả thể chất lẫn tâm lý. Vì thế nếu con gặp trường hợp này, phụ huynh cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân do đâu và nhanh chóng tìm cách cải thiện phù hợp. Ngoài ra, cha mẹ đừng quên truy cập Blog Dinh dưỡng của Monte thường xuyên để cập nhật những thông tin hữu ích, bảo vệ trẻ luôn phát triển khỏe mạnh nhé!

>> Bài viết liên quan:

• Tổng hợp các mẹo dân gian trị táo bón cho trẻ tại nhà
• Nguyên nhân trẻ ăn dặm bị táo bón? Cách khắc phục hiệu quả
• Nhận biết tình trạng sức khỏe tiêu hóa thông qua màu phân của trẻ